Imieniny:
GMINNA STRATEGIA
ROZWIĄZYWANIA
PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH
W LATACH
2009-2015
DUSZNIKI 2008 ROK
SPIS TREŚCI
Wprowadzenie ................ 3-4
IMetodologia …………… 5
II Charakterystyka Gminy Duszniki... 6-7
III Diagnoza sytuacji społecznej ………8
- sytuacja rodzin ………………………8
- uzależnienia ………………………… 9
1. alkoholizm ……… 9-10
2. narkomania u młodzieży … 11
- bezdomność ……………… 12
- ubóstwo …………………………………… 13
- niepełnosprawność ……………………..... 14-15
- osoby starsze ……………………………….. 16
- bezrobocie ……………………………….. 17-20
- przemoc w rodzinie ………………………… 21
- bezpieczeństwo ……………………………… 22
IV Analiza Strategiczna SWOT ………… 23
1. Wprowadzenie ………………………… 23
2.Wsparcie dla rodzin …………………... 24-25
3. Zjawisko bezrobocia ………………… 26
4. Uzależnienia ……………………………………… 27-28
V Misja, cele, priorytety i kierunki działania………………29-34
VI Zewnętrzny kontekst strategii ………………………. 35-36
VII Monitoring i zarządzanie strategią ………………... 37-38
VIII Zakończenie ……………………………………… 39
Wprowadzenie
Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Duszniki na lata 2008-2013 stanowi dokument, który określa kierunki działania służb społecznych w tworzeniu i realizowaniu aktywnej pomocy społecznej ukierunkowanej na usamodzielnienie osób, rodzin i środowisk na reintegrację społeczną osób zagrożonych lub dotkniętych zjawiskiem wykluczenia społecznego. Głównym celem strategii jest podniesienie poziomu jakości życia mieszkańców gminy.
Pojęcie jakości życia mieszkańców jest globalnym ujęciem wszystkich czynników wpływających na ich poczucie zadowolenia, stabilności i bezpieczeństwa oraz na możliwość osiągnięcia zamierzonych celów, wpływających na rozwój poczucia własnej wartości i osiąganie samorealizacji.
Urzeczywistnienie powyższych czynników wpisuje się w misję Gminy Duszniki, wyznaczającej sobie cel dążenia do osiągnięcia wysokiej jakości życia jej mieszkańców. Drogi do osiągnięcia wyższego poziomu życia prowadzą zarówno poprzez wzmacnianie mocnych stron i wykorzystywanie zarysowujących się szans, ale także poprzez niwelowanie deficytów i unikanie pojawiających się zagrożeń.
Służy temu diagnoza sfery społecznej Gminy Duszniki, kładąca silny nacisk na problemy społeczne z kręgu rodziny, bezrobocia, uzależnień, niepełnosprawności, ubóstwa, osób starszych, długotrwałej choroby i bezdomności.
Postawienie takiej diagnozy pozwoli na wdrożenie skutecznych metod, służących aktywnemu przeciwdziałaniu tym problemom. Ponadto umożliwi stworzenie spójnego systemu współpracy podmiotów realizujących zadania w zakresie pomocy społecznej, edukacji, ochrony zdrowia i innych dziedzin życia mogących gwarantować kompleksowość i efektywność podejmowanych działań.
W ujęciu strategicznym pomoc społeczna nie koncentruje się wyłącznie na udzieleniu wsparcia materialnego potrzebującym, istotną rolę odgrywa system wsparcia psychologicznego, umacnianie postaw aktywnych w każdej sferze obszaru społecznego i problemów indywidualnych, poradnictwa prawnego, pedagogicznego, terapii i wyspecjalizowanej pracy socjalnej.
Działania w ramach strategii pozwolą nie tylko na usunięcie przyczyn tkwiących często w sferze psychicznej i społecznej, ale na skuteczne rozwiązanie problemów poszczególnych grup docelowych.
Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej i nałożonym na gminę obowiązku opracowania strategii rozwiązywania problemów społecznych dokument ten po przyjęciu do realizacji w drodze Uchwały Rady Gminy Duszniki umożliwi budowanie zintegrowanego systemu pomocy społecznej oraz pozwoli na pozyskiwanie środków z budżetu państwa, samorządu, funduszy pomocowych i środków Europejskiego Funduszu Społecznego na realizację poszczególnych zadań określonych w strategii.
Strategia wskazuje drogę osiągania celów w konkretnych warunkach i z wykorzystaniem posiadanych zasobów, odzwierciedlając środki, za pomocą których cele te będą osiągane.
Celem strategicznym w zakresie polityki społecznej jest stworzenie instytucjonalnych, organizacyjnych i finansowych form sprzyjających wzrostowi zatrudnienia, poprawy bezpieczeństwa socjalnego i przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu przez zagwarantowanie stabilnych postaw funkcjonowania systemu zabezpieczenia społecznego przy zapewnieniu dialogu obywatelskiego i współpracy wszystkich partnerów społecznych.
I Metodologia
Do diagnozy problemów społecznych wykorzystano dane ujęte w sprawozdaniu MPiPS 03 świadczące o wielkości zapotrzebowania zgłaszanego przez mieszkańców na pomoc społeczną oraz badania ankietowe.
Przeprowadzona analiza danych pozwoliła ocenić:
- deficyty w zaspokojeniu potrzeb społecznych występujące na terenie gminy,
- formy wsparcia świadczone przez Ośrodek Pomocy Społecznej,
- kategorie problemów społecznych najczęściej determinujące zapotrzebowanie na świadczenia pomocy społecznej,
- problemy społeczne najczęściej powodujące, że określona liczba mieszkańców znajduje się w sytuacji, w której bez pomocy (najczęściej w postaci zasiłków) nie jest w stanie zapewnić sobie i swoim rodzinom socjalnej egzystencji.
Do przedstawienia liczby osób bezrobotnych zarejestrowanych wykorzystano dane z Powiatowego Urzędu Pracy w Szamotułach.
Analizę strategiczną opracowano metodą SWOT.
Analiza ta polega na ustaleniu z jednej strony – szans i zagrożeń – związanych z aktualnym stanem i kierunkami zmian otoczenia pomocy społecznej, a z drugiej – atutów i słabości wynikających ze stanu właściwych zasobów.
Cele strategiczne dla Gminy Duszniki opracowano poprzez dekompozycję przyjętej wcześniej misji. W efekcie ustalono 2 cele strategiczne.
II Charakterystyka Gminy Duszniki
Gmina Duszniki leży w powiecie szamotulskim, jest jedną z 226 gmin województwa wielkopolskiego.
Z Gminą Duszniki graniczą następujące gminy :
- od północy – Szamotuły
- od północnego wschodu – Kaźmierz
- od wschodu – Tarnowo Podgórne
- od południa – Buk i Opalenica
- od południowego zachodu – Kuślin
- od zachodu – Lwówek
- od północnego zachodu – Pniewy
Przez teren gminy przechodzi jeden z najważniejszych szlaków komunikacyjnych w Polsce: droga krajowa Berlin-Warszawa-Moskwa.
Położenie geograficzne gminy, w aspekcie rozwoju gospodarczego, jest bardzo korzystne. Lokalizacja gminy umożliwia zróżnicowany rozwój działalności gospodarczej, a zwłaszcza w zakresie usług związanych z obsługą ruchu turystycznego.
Duszniki są gminą wiejską, typowo rolniczą. Użytki rolne obejmują 85% obszaru gminy.
Stan ludności gminy wynosi 8209 osób, w tym:
- 4104 mężczyzn
- 4105 kobiet.
Ludność w podziale na tzw. grupy ekonomiczne:
Grupy wiekowe przedstawiają się następująco:
- 2015 osób – ludność w wieku przedprodukcyjnym
- 5089 osób – ludność w wieku produkcyjnym
- 1105 osób – ludność w wieku poprodukcyjnym
Opiekę zdrowotną nad mieszkańcami gminy sprawują :
- Przychodnia Lekarzy Rodzinnych „Salus” w Dusznikach,
- Gabinet Lekarski „Sanofi” w Grzebienisku,
- Ośrodek Pielęgniarsko-Położniczy S.C. Zdrowie w Dusznikach ,
- Ośrodek Pielęgniarsko-Położniczy Kach w Grzebienisku,
- Przychodnia Ginekologiczno-Położnicza w Dusznikach.
Usługi stomatologiczne świadczą:
- 3 Gabinety Stomatologiczne w Dusznikach,
- 1 Gabinet Stomatologiczny w Grzebienisku.
W gminie realizowane są programy zdrowotne dotyczące: wykrywania nowotworów, próchnicy zębów, przeciwdziałania chorobom zakaźnym, chorób układu krążenia, przeciwdziałania nałogom.
W gminie Duszniki są dwa gimnazja, trzy szkoły podstawowe oraz przedszkole samorządowe.
Na terenie gminy działają: Gminne Centrum Kultury, Gminna Biblioteka Publiczna, Gminne Centrum Informacji, chór „Halka”, zespół folklorystyczny , Zespoły Pieśni Ludowej: „Duszniczanka”, „Podrzewianka”, „Niewierzanka” i „Radość” z Chełminka, różne organizacje pozarządowe.
Gmina Duszniki odznacza się dogodną siecią dróg dojazdowych. Atrakcyjność gminy zwiększają powstałe w Sędzinach nowoczesne miejsca obsługi ruchu turystycznego I i II stopnia oraz będąca zagraniczną inwestycją na tym terenie – prężnie działająca niemiecka firma branży przetwórstwa rolnego – SANO.
Położenie gminy Duszniki w pobliżu silnych gospodarczo ośrodków o wysokim poziomie infrastruktury technicznej i dużej pojemności rynku zbytu (Poznań, Szamotuły oraz Pniewy) stwarza dogodny klimat dla powstania małej i średniej przedsiębiorczości, rozwoju rolnictwa i jego otoczenia.
III Diagnoza sytuacji społecznej
Sytuacja rodzin
Rodzina jest najważniejszym środowiskiem w życiu człowieka, kształtującym osobowość, system wartości, poglądy, styl życia. Rodzice czy opiekunowie są wzorem dla dzieci. Ważną rolę w prawidłowo funkcjonującej rodzinie odgrywają wzajemne relacje pomiędzy rodzicami oparte na miłości i zrozumieniu. W przypadku dezorganizacji rodzina nie jest w stanie realizować podstawowych zadań, role wewnątrzrodzinne ulegają zaburzeniu, łamane są reguły, a zachowania poszczególnych członków rodziny stają się coraz bardziej niezgodne z normami prawnymi i moralnymi oraz oczekiwaniami społecznymi.
Przebiegająca w naszym kraju od kilkunastu lat transformacja społeczno ustrojowa, towarzyszące jej trudne realia życia społeczno – gospodarczego i politycznego powodują liczne trudności w życiu rodzin i nasilenie zagrożeń społecznych, takich jak: bezrobocie, ubóstwo, uzależnienia, samotność, bezdomność, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, wykluczenie osób nieprzystosowanych do obecnej sytuacji społeczno – gospodarczej.
Podstawowym założeniem wyboru rozwiązań polityki na rzecz poprawy sytuacji rodzin, powinna być powszechna akceptacja wartości rodzinnych oraz przekonanie, że wydatki na rzecz rodziny wychowującej dzieci stanowią inwestycję, która w przyszłości przyniesie społeczeństwu określone korzyści.
Głównym celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, doprowadzenie ich do usamodzielnienia i zaspokojenia niezbędnych życiowych potrzeb w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Obowiązek wykonania zadań pomocy osobom i rodzinom w przystosowaniu się optymalnie i szybko do zachodzących zmian spoczywa na organach jednostek samorządu terytorialnego oraz na administracji rządowej.
Uzależnienia
1. Alkoholizm
Nadużywanie napojów alkoholowych jest istotnym problemem wielu rodzin. Zjawisko to w naszym społeczeństwie urasta do szczególnych rozmiarów, stwarzając problem niezmiernie złożony i trudny do przezwyciężenia.
Uzależnienie od alkoholu jest chorobą rodzinną, która dotyczy nie tylko osoby pijącej, ale całej rodziny, dezorganizując jej funkcjonowanie. Nadużywanie alkoholu powoduje wiele szkód społecznych, takich jak: zakłócanie bezpieczeństwa publicznego, przestępczość, wypadki samochodowe, wypadki w pracy, przemoc w rodzinie, ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność i długotrwałą chorobę.
Spożywanie alkoholu jest najbardziej rozpowszechnionym zachowaniem ryzykownym wśród nastolatków.
Badania z 2005 r. przeprowadzone na zlecenie Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wskazują na spadek ogólnego spożycia alkoholu w populacji 15, 17 latków . Należy jednak zwrócić uwagę na wzrastającą liczbę pijących alkohol dziewcząt i młodych kobiet. Wskaźniki spożywania alkoholu przez dziewczęta dążą do zrównania się ze wskaźnikami osiąganymi przez chłopców.
Konsumpcja alkoholu przez polską młodzież kształtuje się na średnim poziomie w porównaniu z resztą Europy.
Przeprowadzone badania pozwalają ocenić, że 16% dorosłej populacji Polaków przekracza próg nadużywania alkoholu (spożywanie powyżej
Zgodnie z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracją osób uzależnionych należy do zadań własnych gminy. Ich realizacja prowadzona jest w oparciu o Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Szczególną rolę w opracowaniu i realizacji tego programu pełni Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, której ustawowym zadaniem jest inicjowanie zadań z zakresu rozwiązywania problemów uzależnień.
W celu zwiększenia dostępności pomocy terapeutycznej dla osób uzależnionych i członków ich rodzin w gminie działa Punkt Informacyjno-Konsultacyjny ds. uzależnień, współuzależnienia i przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
Udzielanie pomocy dzieciom z rodzin, w których występuje alkoholizm odbywa się na terenie gminy w trzech świetlicach opiekuńczo-wychowawczych działających w Dusznikach, Grzebienisku i Podrzewiu.
Na terenie gminy działają grupy samopomocowe (wspólnota mężczyzn i kobiet) Anonimowi Alkoholicy AA i Al.-Anon, którzy dzielą się doświadczeniami, siłą i nadzieją, aby rozwiązać swój własny problem i pomagać innym w wyzdrowieniu z alkoholizmu, świadczą nieprofesjonalne formy pomocy.
Skala problemu alkoholowego w Gminie Duszniki:
